Süper LigCanlı
KasımpaşaVSBeşiktaş
20:00 · Recep Tayyip Erdoğanİzle
Hakem kararlarını yayında okumak: VAR odasında neler oluyor?
Tribünde ya da ekran karşısında en çok tartışılan saniyeler, oyunun durduğu ve kimsenin ne olduğunu tam anlamadığı anlardır. Hakem kulaklığa dokunur, oyuncular etrafını sarar, taraftar birbirine bakar. O boşlukta aslında birkaç kilometre ötedeki bir odada dört beş kişi aynı pozisyonu farklı açılardan izliyordur.
İnceleme hangi durumlarda başlıyor
Video yardımcı hakem her faule karışmaz. Devreye girmesi dört başlıkla sınırlıdır: gol pozisyonları, penaltı kararları, doğrudan kırmızı kartlar ve oyuncu kimliğinin karıştırılması. Orta sahada verilen sıradan bir faul için kimse kayda bakmaz. Bu yüzden "neden buna bakmadılar" sorusunun cevabı çoğu zaman protokolün kendisinde saklıdır.
- Gol öncesi elle oynama, ofsayt ya da faul varsa gol iptal edilir.
- Verilmeyen penaltı da verilen penaltı kadar inceleme konusudur.
- İkinci sarıdan çıkan kırmızılar kapsam dışında kalır.
Kulaklıktaki konuşma ile monitöre yürüyüş arasındaki fark
Bazı kararlar odadan gelen bilgiyle düzeltilir, hakem sahayı terk etmez. Ofsayt kaynaklı gol iptalleri genelde böyledir çünkü ortada yorum değil ölçüm vardır. Karar yoruma açıksa, örneğin ceza sahasındaki temasın şiddeti tartışılıyorsa, hakem saha kenarındaki ekrana gider. O yürüyüş başladığı anda kararın değişme ihtimali yükselir.
Ekranda dikdörtgen işareti gördüğünde oyunun en az bir buçuk dakika daha durmasını bekleyebilirsin. O süre boyunca yayın devam eder, reji farklı açıları arka arkaya verir.
Yarı otomatik ofsayt neyi değiştirdi
Eskiden yardımcı hakemin gözüne kalan santimlik farklar, artık stadyuma yerleştirilen kameralar ve topun içindeki sensörle hesaplanıyor. Sistem oyuncuların uzuvlarını üç boyutlu olarak modelliyor, pas anını milisaniye seviyesinde işaretliyor. Sonuç birkaç saniyede hakemin kulaklığına düşüyor. Ekrana gelen o mavi kırmızı çizim ise kararın kendisi değil, kararın sadeleştirilmiş anlatımı.
Türkiye'de bu teknolojinin kullanımı kritik maçlarda yaygınlaştı. Avrupa kupalarında ise standart hâle geldi. Şampiyonlar Ligi gecelerinde gol sevincinden hemen sonra ekranın köşesinde beliren bekleme yazısı, çoğu zaman bu hesaplamanın sonucunu duyurur.
Uzatma dakikaları neden bu kadar uzadı
Sakatlık molası, gol sevinci, oyuncu değişikliği ve inceleme süreleri toplanınca hakem eskisine göre çok daha fazla süre ekliyor. Yedi sekiz dakikalık uzatmalar artık şaşırtmıyor. Maçı ekrandan takip edenler için bunun anlamı basit: son düdüğü duymadan yayını kapatma. Skorların değiştiği bölüm çoğu zaman o eklenen dakikalar oluyor.
Karar tartışmasını yayında takip etmenin yolu
Pozisyonu bir kez izleyip yorum yapmak yanıltır. Reji genelde önce geniş açıyı, sonra yakın planı, en sonda kale arkasını verir. Üç açıyı da görmeden fikir kurmamak daha sağlıklı olur. Taraftarium24 üzerinden maç izlerken de sinyal aynı yayından geldiği için bu açıların hepsi ekrana düşer. Ekranı tam ekrana alıp temasın nerede başladığına bakmak, sosyal medyada dolaşan tek karelik görüntülerden daha çok şey anlatır.
Kararların bir kısmı yıl sonunda bile tartışılmaya devam ediyor. Futbolun bu tarafı teknolojiyle tamamen düzelmedi, sadece daha görünür oldu. Şimdi herkes aynı görüntüyü aynı anda izliyor ve tartışma buradan başlıyor.